Powiatowy Szlak Polski Walczącej

Łąki, w oddali krzewy, delikatna mgła
30. Zrzutowisko „KOC I” w Izabelinie na łąkach izabelińskich przy ul. Wrzosowej

Teren rozległych łąk otoczony lasami wokół Izabelina był bardzo dobrym miejscem na zrzutowisko. Zrzutowisko posiadało system zabezpieczenia i obsługi. Zygmunt Mirecki ps. Zim, leśniczy z Białobrzegów w swoich wspomnieniach tak opisuje organizację zabezpieczenia zrzutowiska „Koc”:
Pierwszą czynnością dowódcy zrzutowiska było skontaktowanie się z wyznaczonym przez Komendę Główną Armii Krajowej kierownikiem zrzutów „Kupcem” na ul. Jasnej w Warszawie. Po omówieniu szczegółów technicznych kierownik podawał terminy zrzutów i sygnał wyjścia na plac. Po zakończeniu polskiego komunikatu w londyńskiej stacji radiowej BBC o godzinie 18 grano umówioną melodię (np. ”Krakowiaczek jeden”). Oznaczało to rozkaz wyjścia na plac zrzutowy. O godz. 20 powtarzano komunikat i melodię. Przed spodziewanym zrzutem czuwało kilka zrzutowisk w różnych, odległych od siebie miejscowościach, gdyż mogły powstać niespodziewane przeszkody uniemożliwiające odbiór w pierwotnie ustalonym miejscu. W wyznaczonym dniu przyjeżdżał „Delegat” z Komendy Głównej z zadaniem sprawdzenia przygotowań i załatwienia dokumentów dla spadochroniarzy. Dla ubezpieczenia przed wojskiem niemieckim, stacjonującym na Pradze, w Legionowie, Zegrzu i Beniaminowie oraz przed gęsto rozmieszczonymi placówkami żandarmerii, brano do akcji 100-120 żołnierzy, ustawiając posterunki wokół placu. Na środku zrzutowiska znajdowała się grupa przeznaczona do odbioru zrzutu oraz parokonny wóz na pneumatycznych kołach tzw. balonowiec.

Pierwszy zrzut miał miejsce w nocy z 14 na 15 września 1943 roku. Odebrano trzech skoczków i zaopatrzenie. Zrzutowisko „Koc” było jeszcze kilkakrotnie wyznaczane do zrzutów, ale tylko w Święta Wielkanocne, z 9 na 10 kwietnia 1944 roku odebrano drugi zrzut broni i czterech skoczków na łąkach koło Izabelina.

Z inicjatywy Stowarzyszenia Thunder Independent, obok tablicy informacyjnej ustawiono również kamień pamiątkowy i dodatkową tablicę poświęconą szczegółom operacji lotniczych placówki odbiorczej „KOC I” oraz Cichociemnym – żołnierzom Armii Krajowej. Uroczystość ich odsłonięcia odbyła się 26 kwietnia 2025 roku.

Poniżej informacje, znajdujące się na nowej tablicy.

W ramach działalności konspiracyjnej Armii Krajowej przyjęto tu dwie ważne operacje lotnicze – „Neon 6” (14/15 IX 1943) oraz „Weller 1” (9/10 IV 1944).

Operacja lotnicza „Neon 6” – 14/15 września 1943
W nocy z 14 na 15 września 1943 roku, w ramach sezonu operacyjnego „Riposta”, na teren okupowanej Polski dokonano zrzutu trzech Cichociemnych:

por. Jarosława Poliszuka ps. „Arab”,

por. Ryszarda Zygę ps. „Lelum”,

ppor. łączn. Zdzisława Peszkę ps. „Kaszmir”.

Operację nadzorował por. Zygmunt Mirecki ps. „Zim”, dowódca dywersji 3. batalionu Armii Krajowej. Miejsce skoków zabezpieczał por. Bronisław Tokaj ps. „Bogdan” wraz z około 100 żołnierzami Armii Krajowej, którzy przyjęli spadochroniarzy oraz zabezpieczali zrzutowisko. W ramach operacji przerzucono 348 tysięcy dolarów w banknotach na potrzeby Armii Krajowej, jeden pas z pieniędzmi dla Delegatury Rządu na Kraj, a także zrzucono sześć zasobników i jedną paczkę.

Operacja lotnicza „Weller 1” – 9/10 kwietnia 1944
Kolejny zrzut na zrzutowisku „KOC I” odbył się w nocy z 9 na 10 kwietnia 1944 roku.

W operacji tej wylądowali kolejni Cichociemni:

ppłk Felicjan Majorkiewicz ps. „Iron”,

kpt. Zygmunt Gromnicki ps. „Gula”,

por. łączn. lot. Edward Kowalik ps. „Ciupuś”,

st. sierż. Albin Łakomy ps. „Twornik”.

Operację nadzorował por. Bronisław Tokaj, a zrzut wykonano z pokładu samolotu Halifax JP-180 „V” z 1586. Eskadry RAF. Skoczkowie przerzucili 276 tysięcy dolarów i 6 tysięcy dolarów w złocie przeznaczonych na potrzeby Armii Krajowej, a także dziewięć zasobników i sześć paczek, zrzuconych wraz ze skoczkami w czterech nalotach na placówkę odbiorczą w godz. 00.05–00.12. Samolot szczęśliwie powrócił do bazy po 10 godzinach i 55 minutach lotu.

Uroczystość odsłonięcia tablicy i kamienia, za ddjęciu żołnierz i kamień oraz tablice

fot. Gmina Nieporęt

zdjęcie z uroczystości odsłonięcia, dużo ludzi, z tyłu tablice

fot. Gmina Nieporęt

podgląd tablicy, informacje zawarte na niej są w artykule


Logo
Menu