15a. Pomnik Ojców Niepodległości w Wieliszewie
Uroczystość odsłonięcia Pomnika Ojców Niepodległości w Wieliszewie miało miejsce 11 listopada 2018 r. Dzieło przedstwawia wizerunki Ignacego Daszyńskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Paderewskiego, Józefa Piłsudskiego i Wincentego Witosa. Wszystkie te postaci miały decydujący wpływ na odzyskanie przez Polskę wolności w 1918 r.
- Ignacy Daszyński - jako wieloletni działacz patriotyczny o poglądach lewicowych został premierem i ministrem spraw zagranicznych powołanego w Lublinie w nocy z 6 na 7 listopada 1918 r. Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej, który działalnością swoją objął dotychczas okupowane przez Austrię tereny podległego Rosji Królestwa Polskiego.
- Roman Dmowski - jako współzałożyciel Narodowej Demokracji stanął na czele Komitetu Narodowego Polski; instytucji traktowanej przez zachodnie elity polityczne za reprezentanta interesów Polski w randze rządu polskiego na emigracji.
- Ignacy Paderewski - jako sławny, wpływowy pianista i kompozytor, w czasie budowania nowego porządku politycznego w Europie po zakończeniu I wojny światowej , spowodował umieszczenie przez prezydenta USA w traktacie wersalskim ultimatum mówiącego o konieczności odzyskania przez Polskę suwerenności.
- Wincenty Witos - jako cieszący się największym poparciem politycznym w polskim ruchu ludowym polityk objął przewodnictwo utworzonej 4 listopada 1918 r. Polskiej Komisji Likwidacyjnej; instytucji realizującej przejmowanie władzy na terenach dotychczas należących do zaboru austriackiego.
- Józef Piłsudski - jako powołany 11 listopada 1918 r. na stanowisko naczelnego wodza Armii Polskiej miał największy wpływ na proces rozbrajania zaborców oraz kształtowanie polityki wewnętrznej i zagranicznej odradzającej się ojczyzny. Wśród postaci przedstawionych na pomniku najbardziej związany z terenem dzisiejszego powiatu legionowskiego. Dwukrotnie gościł w Zegrzu: służbowo w 1923 r. prywatnie 17 maja 1934 r., gdy występował jako ojciec chrzestny dziecka Władysława Daniłowskiego "Dana". W utworzonej przez Piłsudskiego w 1914 r. Polskiej Organizacji Wojskowej spiskowało wielu mieszkańców dzisiejszej gminy Weliszew. Polikarp Wróblewski stworzył oddział POW złożony z młodych mieszkańców Wieliszewa, Chotomowa, Krubina, Olszewnicy Starej i Nowej. Jednostka ta 11 listopada 1918 r. pod dowództwem Aleksandra Dłutka (pseudonim "Wieliszewski") opanowała zegrzyńskie koszary.
Jacek Emil Szczepański, Peowiacy i ich losy (Jabłonna, Chotomów, Krubin, Wieliszew), Wydawnictwo Muzeum Niepodległości, Warszawa 2020